به سرکوب دانشجویان در ایران خاتمه دهید!

بیانیه مشترک عدالت برای ایران، عفو بین الملل، شورای دفاع از حق تحصیل و شیرین عبادی به مناسبت روز دانشجو

به مناسبت ۱۶ آذر ماه، روز دانشجو،  سه گروه حقوق بشریِ عدالت برای ایران، عفو بین الملل و شورای دفاع از حق تحصیل، به همراه شیرین عبادی برندۀ صلح نوبل، در کنار یکدیگر و هم­صدا با هم از مسئولان ایران می­ خواهند تا فوراً و بدون قید و شرط همۀ زندانیان سیاسی و عقیدتی شامل دانشجویان زندانی را که تنها برای بیان مسالمت آمیز عقاید و وجدانیات­شان به زندان افتاده­ اند آزاد کنند.

 

 

این سازمان­ها از مسئولان می­ خواهند تا به آزادی بیان و تشکل­ یابی دانشجویان احترام گذاشته و به پایمال کردن این حقوق خاتمه دهند.

از مقامات ایران خواسته می­ شود تا تمام سیاست­ها و برخوردهای محدودکنندۀ دسترسی افراد به آموزش عالی را مورد تجدید نظر قرار دهند تا هر کسی بر اساس ظرفیت­ها و توانایی­هایش و بدون هر گونه تبعیض جنسی، مذهبی یا سیاسی، به طور برابر به آموزش عالی دسترسی داشته باشد. محدودیت دسترسی به آموزش بر پایۀ قومیت، جنس، اعتقادات و باورهای مذهبی، نقض حقوق بشر است: نقض حق آموزش و عدم تبعیض، آزادی بیان، تشکل­ یابی و فعالیت انجمنی صلح­ آمیز است.

ایران به عنوان یک کشور عضو پیمان بین المللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR)،نه تنها حقوق آزادی بیان و آزادی انجمن را نباید محدود کند بلکه باید آن­ها را تضمین کند. همچنین ایران به عنوان یک کشور عضو پیمان بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (ICESCR) لازم است که به حق تمام ایرانیان در دسترسیِ بدون تبعیض به آموزش عالی احترام بگذارد. (مواد ۲ (۲) و ۱۳ (۲) (C).

وضعیت دانشجویان ایران در آستانۀ شانزدهم آذرماه

در حالی که هزاران دانشجو در دانشگاههای سراسر کشور روز دانشجو را گرامی می­دارند، دهها دانشجو ۱۶ آذر را پشت میله­ های زندان می­گذرانند چون از حقوق خود یعنی آزادی بیان و انجمن استفاده کرده­ اند و بسیاری از دانشجویان دیگر همچنان ممنوع التحصیل­ند.
از زمان انتخابات مناقشه­ انگیز ریاست جمهوری در خرداد ۸۸، هر ساله به تظاهرات مسالمت­ آمیز دانشجویان در روز دانشجو در دانشگاهها، هزینه­ های سنگینی تحمیل شده است.

در ماههای گذشته، دهها دانشجو بازداشت شده یا پس از محکومیت در محاکمه ­های ناعادلانه و با اتهاماتی مبهم، روانۀ زندان شده­اند یا به طور دایم یا موقت از ادامۀ تحصیل محروم شده­اند.

کمیته­ های انضباطی دانشگاهها دانشجویان را متهم به فعالیت­های ضدنظام می­کنند – فعالیت­هایی که در چارچوب حقوق آزادی بیان و انجمن­ اند – تا آن­ها را محکوم و مجازات کنند. این کار زمانی با کاربرد ستاره­ هایی انجام می­ شد که کنار اسم پذیرفته­ شدگان کارشناسی ارشد قرار می­ گرفت و دریافت سه ستاره به معنی محرومیت قاطع و بی­ بازگشت از تحصیلات دانشگاهی بود.

برخی دانشجویانی که اخیراً دستگیر، زندانی یا از تحصیلات دانشگاهی محروم شده ­اند موارد زیرند:

·     نسیم سلطان بیگی، فعال حقوق زنان و دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی، برای تحمل حکم سه سال حبس در تاریخ ۲۲ مهر ۹۱ روانۀ زندان شد. او در سال ۸۹ به تبلیغ علیه نظام و اقدام علیه امنیت ملی محکوم شده بود. دو سال از حکم وی به خاطر شرکتش در راهپیمایی ۲۲/۳/۸۵ مدافعان حقوق زنان برای مطالبۀ حقوق برابر بود.

·     رشید اسماعیلی، عضو ادوار تحکیم وحدت، در تاریخ ۱۷ شهریور ۱۳۹۱ در اصفهان بازداشت شد و پس از تحمل دو ماه «بازداشت موقت» در سلول انفرادی و بدون هیچ اتهامی آزاد شد. او همچنان از ادامۀ تحصیل خود در رشتۀ حقوق بشر دانشگاه علامه طباطبایی پس از ستاره­ دارشدن در سال ۱۳۸۵ محروم است. وی در آذر ۱۳۸۸ به اتهام توهین به رهبری به ۱۸ ماه حبس محکوم شده بود.

·     لوا خانجانی، عضو اقلیت مذهبی بهایی، که به خاطر دین­ اش از ادامۀ تحصیل دانشگاهی محروم شده بود، در تاریخ ۳/۶/۹۱ برای گذراندن حکم دو سال زندان با اتهام تجمع و تبانی برای ضربه زدن به امنیت کشور، تبلیغ علیه نظام و تشویش اذهان عمومی، راهی زندان اوین شد. این اتهامات با ادعای شرکت او در تظاهرات عاشورای ۱۳۸۸ علیه نظام، بر وی وارد شده­اند.

·     عباس خراسانی فارسانی، دانشجوی دکتری دانشگاه اصفهان در تاریخ ۳۱/۳/۹۱ به خاطر مطالبی که در وبلاگ و کتابش منتشر ساخته بود بازداشت شد. کتاب او شامل انتقاداتی مسالمت ­آمیز بر مقامات ایرانی بوده است. او با قرار وثیقه آزاد شد و اکنون در انتظار محاکمه به اتهامات توهین به مقامات و توهین به بنیانگذار جمهوری اسلامی است. وی از ادامۀ تحصیل و تدریس در کلیۀ دانشگاههای ایران محروم شده است.

امضاکنندگان این بیانیه همچنین بر آزادی بدون قید و شرط و فوری دانشجویان ذیل که از زمرۀ زندانیان عقیدتی سال­های اخیرند، تأکید دارند:

مجید دری، دانشجوی عضو شورای دفاع از حق تحصیل، در تیرماه ۱۳۸۸ در قزوین بازداشت شده و اکنون در حال گذراندن حکم شش و نیم سال زندان در تبعید است. او از زمان بازداشت­ اش هرگز اجازۀ مرخصی نداشته است.

فعال حقوق دانشجویان و زنان، بهاره هدایت، عضو کمیتۀ مرکزی دفتر تحکیم وحدت و دبیر کمیتۀ زنان این تشکل، در تاریخ ۱۰/۱۰/۸۸ بازداشت شده و در حال گذراندن دورۀ محکومیت ده ساله در زندان است. اتهامات وی توهین به رییس جمهور، توهین به رهبری، تبلیغ علیه نظام و اقدام علیه امنیت ملی بوده است.

فعال دانشجویی و برندۀ جایزۀ صلح دانشجویان نروژی سال ۲۰۱۳، مجید توکلی، در روز دانشجوی ۱۳۸۸ و پس از ایراد سخنرانی در یک گردهمایی مسالمت­ آمیز در دانشگاه محل تحصیلش – دانشگاه صنعتی امیرکبیر-، بازداشت شد. این زندانی سیاسی اکنون محکومیت نه ساله­اش را در زندان رجایی شهر سپری می­کند. او به شرکت در تجمع غیرقانونی، تبلیغ علیه نظام و توهین به مقامات متهم شده بود. او نه تنها از اتمام تحصیلاتش در زندان محروم شده، که حق نام­نویسی در دانشگاههای کشور پس از آزادی از زندان را هم نخواهد داشت.

سید ضیاالدین نبوی، فعال دانشجویی زندانی و از بنیانگذاران شورای دفاع از حق تحصیل – تشکلی که در سال ۱۳۸۷ توسط گروهی از دانشجویان محروم از تحصیل تأسیس شده – به دلیل فعالیت­های سیاسی مسالمت­ آمیزش، در سال ۸۷ از ادامۀ تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد محروم شد. او در ۲۴/۳/۸۸ به فاصلۀ کوتاهی پس از راهپیمایی توده­ ای پس از انتخابات مناقشه­ برانگیز ریاست جمهوری بازداشت شد. وی با اتهام محاربه، به ده سال حبس در تبعید محکوم شد و اکنون دوران حبس ­اش را در زندان کارون اهواز، در فاصله­ ای بسیار دور از خانه و خانواده­اش می­ گذراند.

پیشینه

از آغاز سال تحصیلی ۹۱-۹۲ در مهرماه، دهها نفر از فعالان دانشجویی در سراسر ایران توسط نیروهای امنیتی با اتهاماتی سوال­ برانگیز و مبهم بازداشت شده، توسط دادگاههای انقلاب و برای گذران دورۀ زندان احضار شده یا در ترم جدید از تحصیل محروم­ شده­ اند. پرونده­های قدیمی برخی دیگر از دانشجویان دوباره در دستگاه قضایی به جریان افتاده است. محدودیت­های تبعیض­ آمیز در دستیابی به آموزش عالی همچنان باقی است. اعضای اقلیت­های مذهبی به­ رسمیت­ شناخته­ نشده مانند جامعۀ بهاییان عموماً از ادامۀ تحصیلات عالیه محروم­اند. دیانت بهایی در قانون اساسی به رسمیت شناخته نشده و اعضای جامعۀ بهایی به خاطر ایمان­شان مورد اذیت و آزار قرار می­ گیرند.

زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تعدادی از دانشگاهها اقدامات تازه­ای را برای جلوگیری از تحصیل دانشگاهی زنان در برخی رشته­ ها در پیش گرفته­ اند. وزیر علوم یکی از مدافعان تفکیک جنسی در دانشگاهها است و پیشتر نیز موضوع دانشکده­ های زنانه را برای اسلامی­ کردن دانشگاههای ایران مطرح کرده است.

دانشجویان به خاطر استفاده از حقوق آزادی بیان و انجمن یا باورهای سیاسی و مذهبی یا جنس، از حق تحصیلی محروم شده­ اند که به موجب مادۀ ۱۳ پیمان بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (که ایران نیز عضوش است)، تضمین شده است. دسترسی برابر به آموزش عالی بدون تبعیض، طبق مادۀ   (a)26  اعلامیۀ جهانی حقوق بشر و مادۀ (a)1 کنوانسیون یونسکو علیه تبعیض در آموزش تضمین شده است و ایران تمام این موارد را پذیرفته است.

پیمان بین المللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) برای محافظت از حقوقی است مانند حق افراد برای آزادی عقیده، بیان، انجمن و تجمع و حق اقلیت­ها برای بهره­ جستن از فرهنگ خود و ابراز و عمل به مذهب خود و استفاده از زبان خود. علاوه بر این­ها، کنوانسیون بین­المللی رفع تبعیض نژادی (CERD) و پیمان بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، در دستیابی به حق آموزش، تبعیض علیه هر شخصی بر هر پایه­ ای (سیاسی یا اعتقادی، جنسی، نژادی، مذهبی، قومی، زبانی یا هر وضعیت دیگری) را قدغن ساخته است.

 

لینک بیانیه در سایت عفو بین الملل

بیانیه در رسانه های دیگر:

رادیو فردا: گروه‌های حقوق بشری: ایران به سرکوب دانشجویان پایان دهد

 

فرستادن مطلب به بالاترین

telegram