شادی صدر: چهل سال پس از انقلاب، حق دفاع مردم هر روز بیشتر و بیشتر در دادگاهها پایمال می‌شود

حق دفاع و برخورداری شهروندان از داشتن وکیل در دادگاهها، به‌عنوان یکی از حقوق اساسی بشر به رسمیت شناخته شده است. وکلا نه تنها دفاع از حقوق موکلان‌شان را در دادگاه بر عهده دارند بلکه به عنوان کسانی که قانون را می‌دانند، نظارت بر کار دادگاهها و دستگاه قضایی را هم برعهده دارند تا اگر قاضی مرتکب تخلفی شد، بتوانند در مراحل بالاتر و تجدیدنظر جلوی آن تخلف را بگیرند. در واقع داشتن وکیل و برخورداری از حق دفاع و همین‌طور استقلال وکلا از قوه قضائیه، شرط لازم برای دسترسی شهروندان به عدالت است. به همین دلیل است که در بسیاری از کشورها، وکلا، کانون‌ها، انجمن‌ها و نهادهای مستقل خودشان را تاسیس می‌کنند تا بتوانند از کنترل قوه قضاییه کاملا خارج شوند و به طور مستقل از حقوق مردم دفاع کنند.

از همان ماههای اول بعد از انقلاب، کانون وکلا و خود وکلا مورد حمله نهادهای قضایی و همین‌طور مسئولان شورای عالی قضایی قرار گرفتند. اما ضربه کاری و اصلی بر پیکره تکه تکه شده کانون وکلا را شورای عالی قضایی در سال ۶۰ وارد کرد؛ وقتی که دفتر کانون وکلا اشغال شد و سه تن از اعضای هیئت مدیره کانون وکلا و هم‌چنین منشی کانون را زندانی کردند، برای سال ها در زندان نگه داشتند و شکنجه دادند.

قانون اساسی می‌گوید اگر کسی استطاعت مالی برای داشتن وکیل را ندارد، دولت موظف است که برای او وکیل بگیرد؛ اما در عمل این موضوع هیچ‌وقت درست اجرا نشده است و تنها برای کسانی که به جرایمی متهم هستند که مجازاتش اعدام یا حبس ابد باشد، وکیل تسخیری تعیین می‌شود. این وکلای تسخیری نیز توسط قوه قضائیه تعیین می‌شوند بدون آنکه لزوما تخصص لازم را داشته باشند. از طرف دیگر کسی که استطاعت مالی ندارد و پرونده او به اعدام یا حبس ابد منتهی نمی‌شود، هیچ راهی برای برخورداری از حق دفاع ندارد. به عبارت دیگر پیام روشن این است که اگر پول نداری، به عدالت دست نخواهی یافت! چهل سال پس از انقلاب همچنان جدال بین قوه قضاییه و کانون وکلا بر سر حق دفاع وجود دارد و این حق دفاع مردم است که هر روز در دادگاهها بیشتر و بیشتر پایمال می‌شود.

بخش‌هایی از گفتگوی شادی صدر در برنامه کارنامه شبکه من و تو درباره عملکرد قوه قضائیه را ببینید:

فرستادن مطلب به بالاترین

telegram