آیا دستگیری (جلب) فعالان سیاسی و مدنی قانونی است؟

گزارش ها حاکی از آن است که در روزهای گذشته برخی از فعالان سیاسی و مدنی بدون اینکه از سوی مقام قضایی احضار شوند، دستگیر (جلب) شده اند. به عنوان مثال اشکان ذهابیان، فعال دانشجویی در منزل پدری خود در بابل دستگیر شده است. براساس گزارشهای منتشره، وی نه تنها پیش از مراجعه ماموران توسط دادگاه احضار نشده بلکه به ذهابیان حتی فرصت داده نشده که لباس بپوشد و لوازم خود را جمع کند و ماموران امنیتی این دانشجوی محروم از تحصیل دانشگاه فردوسی مشهد را با لباس خانه به بازداشتگاه منتقل کرده اند. سئوال این است: آیا دستگیری (جلب) فعالان سیاسی قانونی است؟

براساس قوانین ایران، تنها در برخی موارد استثنایی، به شرح زیر، مقام قضایی می تواند به جای ارسال احضاریه، متهم را دستگیر کند:۱. در جرائم مشهود یعنی جرائمی که بلافاصله عمل مجرمانه یا آثار آن توسط نیروی انتظامی یا سایر ضابطان قضایی دیده شود، می توان بدون دستور قضایی اقدام به جلب متهم کرد. به طور مثال دستگیری فردی که در حال شعار نویسی بر ضد حکومت بر روی دیوار است، جایز است.۲. در جرایم غیر مشهود یعنی جرمی که نیاز به کشف و تحقیق دارد، قاضی نخست مکلف به ارسال احضاریه است و تنها در صورت عدم حضور متهم می تواند برگ جلب صادر کند. به عنوان نمونه چنان چه کسی متهم به جرم جاسوسی شود، در ابتدا مقامات قضایی باید تحقیق کافی در مورد جرم و ارتباط آن با متهم انجام می دهند. اگر دلایل کافی بر علیه متهم وجود داشت، از طرف دادسرا ابتدا برای او احضاریه ارسال می شود و تنها در صورت عدم حضور وی می توان حکم جلب متهم را صادر کرد.۳. درصورتی که شخص متهم به ارتکاب جرانمی که مجازات قانونی آن اعدام و قصاص است شده و یا متهم ولگرد باشد، این اختیار به مقام قضایی داده شده تا پیش از ارسال احضاریه متهم را جلب کند.

بنابر این قوانین، دستگیری فعالان سیاسی و مدنی با مراجعه ماموران امنیتی آنها به خانه یا محل کار و بدون اینکه قبلا توسط مقام قضایی (دادستان یا قاضی) احضار شده باشند و به دادگستری مراجعه کرده باشند، کاملا غیرقانونی است.

درباره مرکز مشاوره فعالان مدنی-سیاسی

در ایران به دلیل مشکلات امنیتی، امکان مشاوره فعالان مدنی و سیاسی با وکلای حقوق بشری بسیار محدود شده است. بسیار از وکلای حقوق بشری یا در زندان هستند، یا مجبور به ترک ایران شده اند و یا تحت فشار دائم نهادهای امنیتی، محدودیتهای فراوان در ارائه خدمات حقوقی به فعالان مدنی-سیاسی دارند.

مرکز مشاوره فعالان مدنی و سیاسی با همکاری گروهی از وکلای حقوق بشری این امکان را فراهم می آورد که تمامی کسانی که به دلیل فعالیتهای خود در دنیای واقعی و مجازی، ممکن است تحت فشار، احضار و بازجویی قرار گیرند یا دستگیر شوند، به حقوق شهروندی خود در این شرایط آگاه شوند. این مرکز همچنین به خانواده های فعالانی که بازداشت می شوند درباره حقوق خود و نحوه برخورد با ماموران امنیتی و قضایی مشاوره می دهد.

مشاوره های ما بر پایه تجارب وکلای حقوق بشری از پرونده های متعدد فعالان حوزه های مختلف در سالهای گذشته شکل گرفته است. در تمامی ساعات روز از یکی از طرق زیر می توانید به مشاوران ما دسترسی پیدا کنید:

 

اسکایپ: moshaver.shahrvand1
جی تاک: [email protected]
ای میل: [email protected]

 

فرستادن مطلب به بالاترین

telegram