پرونده ناقض حقوق بشر: ابوطالب کوشا

Abutaleb-Kusha1

نام و نام خانوادگی:

ابوطالب کوشا

زندگینامه:

 ابوطالب کوشا، متولد ۱۳۳۶ است. او مدرک دکترای حقوق بازرگانی بین‌الملل از دانشگاه گلاسکو انگلستان و فوق دکترای حقوق مالکیت فکری از دانشگاه تورین ایتالیا دارد. کوشا هم‌اکنون استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم قضایی است.

 مسئولیت‌ها:

 -دادستان انقلاب غرب گیلان (شامل بندر انزلی) حداقل از ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۵

-مشاور حقوقی شرکت مهندسی و توسعه نفت از سال ۱۳۷۴

-عضویت در شورای آموزشی به مدت ۶ سال و شورای پژوهشی از سال ۱۳۸۳

 -استاد‌یار و عضو هیئت علمی دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری از ۱۳۷۵ تا کنون

-مشاور و قائم مقام مدیر حقوقی شرکت مهندسی و توسعه نفت از سال ۱۳۷۹ تا سال ۱۳۸۶

-مشاور حقوقی شرکت پشتیبانی و ساخت کالای نفت تهران از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۶

-مدیریت حقوقی و قراردادی شرکت مهندسی و توسعه نفت از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۸

-رییس دانشکده علوم قضایی (وابسته به قوه قضاییه) از آبان ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸

-عضو هیئت امنا دانشگاه علوم قضایی از سال ۱۳۸۹ تا کنون

-مدیر و مشاور حقوقی شرکت بیمه صادرات و سرمایه گذاری به مدت ۵ سال

-عضو گروه مذاکرات بیع متقابل شرکت مهندسی و توسعه نفت

-رئیس کمیته تحصیل اراضی شرکت مهندسی و توسعه نفت در سال ۱۳۸۹

-مشاور مدیرعامل شرکت دولتی مهندسی و توسعه نفت (متن) در سال ۱۳۹۰

-وکیل پایه یک دادگستری

-عضو اصلی هیئت تخلفات اداری وزارت نفت از سال ۱۳۹۴ تا کنون

-مشاور حقوقی شرکت ملی نفت ایران از سال ۱۳۹۴ تا کنون

-عضو و رئیس هیئت مدیره موسسه مشاورین حقوق‌ بین‌الملل آریا پیشرو

رئیس گروه حقوق خصوصی دانشگاه علوم قضایی از ۱۱ بهمن ۱۳۹۵ تا کنون

 موارد نقض حقوق بشر:

ـ سرکوب زندانیان سیاسی دهه شصت:

ابوطالب کوشا به عنوان دادستان انقلاب غرب گیلان در دهه ۶۰ در اعدام و سرکوب زندانیان سیاسی نقش موثر داشته است.

ابوطالب کوشا در دوره دادستانی غرب استان گیلان، دادخواست اعدام بسیاری از مخالفان حکومت را صادر کرده است. حکم اعدام افراد زیر در دوره‌ای صادر شده است که ابوطالب کوشا دادستان غرب استان گیلان (شامل بندر انزلی) بوده است:

تیرباران علی اشکانی در سال ۱۳۶۱، علی نیانی در ۲۷ خرداد سال ۶۱، حیدر اورهن به اتهام هواداری از مجاهدین،  بهروز، حسن و حسین دلاور در تابستان ۶۱، اعدام سید محمد علوی در خرداد ۶۳، بهروز پورمحمد، عضو سازمان مجاهدین، در اوایل دهه ۶۰ ، سنجر و جعفر شفق، بحرین عابدین، حسن عزیزیان، عبدالحسین ماجدی، عباس آبدین، محسن افسرده، علی داوری(باقر)، فریدون صنوبر، علیرضا عریانی، محمدرضا محمدیان و ابراهیم معصومی در دوره‌ای اتفاق افتاده است که ابوطالب کوشا در مقام دادستانی انقلاب بوده است.[۱] اغلب این افراد به اتهام هواداری از مجاهدین تیرباران یا حلق‌آویز شدند.  ابوطالب کوشا همچنین در سال ۱۳۶۲ در بازجویی محمد خوش‌ذوق، عضو سازمان فداییان (اقلیت)، حضور داشته و ناظر شکنجه او از سوی مسئولان زندان بوده است.[۲]

بر اساس شهادت شایسته وطن‌دوست نزد عدالت برای ایران، ابوطالب کوشا همچنین مسئولیت رسیدگی به پرونده مهناز یوسف‌زاده، که به اتهام هواداری از مجاهدین در بندر انزلی دستگیر شده بود، به عهده داشته است. ابوطالب کوشا به مهناز پیشنهاد کرده بود که با وی ازدواج کند. او شرط رهایی از اعدام را توبه و ازدواج با وی تعیین کرده بود. مهناز یوسف‌زاده با رد این درخواست در ۸ آذر ۱۳۶۱ در زندان بندر انزلی اعدام شد. وی تنها زنی است که در سال ۶۱ در این زندان اعدام شده است.

احمد موسوی در کتاب خاطرات خود درباره مهناز یوسف‌زاده[۳] می‌نویسد: «یک بار به طور اتفاقی در دستشویی با هم روبرو شدیم. چند جمله‌ای صحبت کردیم. دختری فوق‌العاده ریزنقش، مقاوم و استوار بود. تمام دوران زندان را تا قبل از اعدام در سلول‌های انفرادی به تنهایی یا دو نفره به سر برد. برای اینکه او را وادار به توبه کنند، نیروی زیادی گذاشتند اما موفق نشدند. بعدها من در زندان رشت مدتی با پدر او هم‌بند بودم و [با او] آشنا شدم. او می‌گفت: “بعد از اعدام اجازه ندادند جنازه مهناز توی گورستان شهر دفن بشه و به ناچار اونو توی حیاط خانه دفن کردیم.”»[۴]

شایسته وطن‌دوست نیز نزد عدالت برای ایران چنین شهادت می‌دهد: «بعدها که آزاد شدم، عکس جنازه مهناز را دیدم. درست این‌جایی که پاهایش بسته می‌شد، کاملا کبود بود؛ از تصویر جسد آثار ضرب و جرح و بسته شدن با طناب و اینکه مقاومت کرده بود، معلوم بود و دوستی که خودش جسد را دیده بود می‌گفت که به آلت جنسی‌اش تیراندازی شده بود. جسدش را هم به این دلیل به خانواده داده بودند که وقتی مادرش برای ملاقات می‌رود، هنوز خبر نداشته دخترش را اعدام کرده‌اند. یکی در همان زندان صدایشان می‌زند و یک جعبه شیرینی بهشان می‌دهد. گفته بود: «حلالم کنید. من با دخترتان ازدواج کرده‌ام.» بعد مادرش می‌گوید: «وقتی حلالت می‌کنم که جسدش را به من بدهی.” که بعد از چند روز جسد را بهشان نشان می‌دهند.»

اعتراضات پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸

ابوطالب کوشا یکی از کسانی است که با تکیه بر موقعیت خود به عنوان حقوقدان و رییس دانشکده علوم قضایی (وابسته به قوه قضاییه ایران)، در موجه و قانونی نشان دادن سرکوب جنبش‌های اعتراضی مردمی نقش داشته است. پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸، مجموعه‌ای از اعتراضات خیابانی آغاز شد که تا ماه‌ها پس از انتخابات ادامه داشت. این اعتراضات به شکل خشونت‌باری سرکوب شد.

ابوطالب کوشا جزو امضا‌کنندگان بیانیه جمعی از حقوقدانان بود که اعتراضات یادشده را محکوم کردند. در این بیانیه، اعتراضات مردمی آشوب، اغتشاش و اقدام علیه امنیت ملی خوانده شده است.

در مردادماه همین سال و پس از برگزاری جلسات دادگاه‌های نمایشی که در آن، تعداد زیادی از فعالان سیاسی و  روزنامه‌نگاران مجبور به بیان اعترافات دروغ علیه خود و دیگران شده بودند، ابوطالب کوشا در مصاحبه‌ای خواستار مجازات آنان به عنوان “سران اغتشاشات” شده بود.

ابوطالب کوشا، در مهرماه ۱۳۸۸، با اشاره به اعتراضات دانشجویی، در مصاحبه‌ای اعلام کرد که دانشجویان معترض سرکوب خواهند شد: «با دانشجویانی که درصدد التهاب‌آفرینی و اخلال در فضای دانشگاه باشند، برخورد خواهد شد…. ممکن است محیط‌های دانشجویی تحت تاثیر برنامه‌ریزی دشمنان و عوامل نفوذی قرار گیرد که این افراد هرگز تابع منطق نیستند و باید آنها را شناسایی کرد تا از طریق قانونی با آنها برخورد لازم انجام شود.»

مرجع‌ها:

۱- این نام‌‌هابر اساس لیست کمیته دفاع از حقوق بشر در ایران ، سوئد جمع‌آوری شده است

۲- خوش‌ذوق، محمد (۱۳۸۲) “جنایت عظیم” در شیدا، بهروز (۱۳۸۲) کابوس بلند تیز دندان: خاطرات زندان، سوئد: نشر باران

۳- احمد موسوی نام این زندانی را مهناز یوسف‌زادگان ذکر می‌کند. به نظر می رسد احمد موسوی در ذکر نام خانوادگی مهناز یوسف‌زاده اشتباهی جزیی داشته است. زیرا نام این زندانی در تمامی فهرست‌های موجود، یوسف‌زاده ثبت شده است و سایر مشخصات ذکرشده در کتاب موسوی با این شخص مطابقت دارد.

۴- احمد موسوی، شب به خیر رفیق، نشر باران، سوئد، چاپ اول، ۲۰۰۵، ص ۲۳

*آخرین به‌روزرسانی: ۲۹ خرداد ۱۳۹۷*

فرستادن مطلب به بالاترین

telegram